Ba Đình, Hoàn Kiếm ngập cục bộ: Đáng Ngại


Tiếp tục bày tỏ những lo lắng sau cơm mưa ngắn đầu mùa gây ngập cục bộ khu vực Ba Đình, Hoàn Kiếm ngày 11/5, các chuyên gia chỉ ra nhiều nguyên nhân bất thường.

GS.TS Trần Hiếu Nhuệ, nguyên Viện trưởng Viện Kỹ thuật nước và Công nghệ môi trường cho biết, sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực nước, công nghệ môi trường, việc xảy ra ngập úng tại khu vực Ba Đình, Hoàn Kiếm là rất hiếm, ít xảy ra.

Ba Đình, Hoàn Kiếm ngập cục bộ: Đáng Ngại - ảnh 1

Cơn mưa ngắn đã khiến khu vực Hoàn Kiếm ngập sâu. Ảnh: Zing

Nhìn nhận hiện tượng trên, vị chuyên gia nhắc tới hai nguyên nhân chính:

Thứ nhất, việc thu gom rác thải đầu mùa không tốt, gây tắc cống, ứ đọng, nước không tiêu thoát kịp, dẫn tới ngập úng.

Thứ hai, hệ thống cấp thoát nước xuống cấp cộng với tốc độ đô thi hóa nhanh, tình trạng bê tông hóa quá mức, không có diện tích thấm, tích trữ nước mưa tại thời điểm mưa lớn, lượng mưa nhiều đã gây ngập.

Cũng đồng tình với quan điểm trên, GS.TS Trần Đức Hạ, Viện Nghiên cứu Cấp thoát nước và Môi trường cho rằng mưa đột ngột đầu mùa, lượng mưa lớn, diễn ra trong thời gian ngắn đã gây ngập nhiều khả năng do nạo vét, vệ sinh cống thoát nước chưa tốt.

“Đầu mùa có thể công tác vệ sinh cống rãnh thoát nước chưa tốt, ý thức người dân chưa cao, nhiều rác đọng; công trình xây dựng thi công, vật liệu rơi vãi không được vệ sinh tốt, cộng thêm lượng mưa lớn, tốc độ nước cuốn mạnh khiến nhiều rác chặn các cửa thoát nước, gây bít tắc, nước thoát không kịp thì ngập úng”, ông Hạ nói.

Tuy nhiên, nhìn nhận một cách toàn diện, vị chuyên gia cho biết đây không phải lần đầu khu vực Ba Đình, Hoàn Kiếm bị ngập, tình trạng ngập cũng từng xảy ra vào năm 2010 – đúng dịp diễn ra lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội hay tại thời điểm giữa mùa khu vực này cũng từng xảy ra ngập úng. Thực tế trên các chuyên gia cho rằng, ngoài nguyên nhân nêu trên thì nguyên nhân cốt lõi vẫn là tình trạng bê tông hóa quá mức, mật độ chất tải các công trình hạ tầng trên mặt đất quá cao gây ảnh hưởng lớn tới mạch nước ngầm và khả năng thoát nước của khu vực này.

Để hiểu rõ hơn, vị chuyên gia cho biết, Hà Nội được chia làm 2 lưu vực, lưu vực sông Tô Lịch tức nằm phía tả sông Tô Lịch, diện tích khoảng 77,5 km2 hiện đã có dự án thoát nước do Nhật Bản tài trợ được chia thành hai giai đoạn, đó là nguồn vốn ODA của Nhật về cơ bản đã hoàn thành vào năm 2016, dự án này sau có hệ thống hồ Yên Sở và trạm bơm Yên Sở với công suất 90 m3/ giây để giải quyết úng ngập cho lưu vực này.

Còn lại khu vực Hà Nội mới, tức bên kia sông Tô Lịch kéo dài tới sông Nhuệ, cũng đã có quy hoạch thoát nước và đã thực hiện được một số dự án thoát nước nhưng liên quan đến phía bên kia bờ sông Nhuệ, Cầu Diễn, Hà Đông, thì hiện nay hệ thống thoát nước hầu như là chưa có.

Khu vực Hồ Hoàn Kiếm, Ba Đình là gần lưu vực thoát nước từ hồ chảy về cống Lò Đúc, Phùng Hưng, đây là tuyến cống rất to nhưng được xây dựng đến hơn 100 năm rồi, đã có sự xuống cấp nhất định.

Mặt khác, Hồ Gươm nằm ở vị trí đất cao, ít khi bị ngập nhưng thực chất khu vực thượng lưu tức là khu vực đầu tuyến cống Lò Đúc này là khu vực cao hơn đê sông Hồng, cao hơn khu vực hồ Hoàn Kiếm, khi mưa lớn sẽ bị dồn nước gây ngập.

Bên cạnh đó, các công trình xây dựng cao tầng trên mặt đất có mật độ dày đặc, cốt móng sâu đã tác động không nhỏ tới các mạch thoát nước ngầm dưới lòng đất. Trong khi đó, tình trạng bê tông hóa quá cao, sử dụng vật liệu không phù hợp, không có diện tích đất trống để khi mưa nước thấm dần xuống đất tránh chảy tràn, gây ngập.

Trong khi, diện tích đất tự nhiên giảm, ao hồ điều hòa bị san lấp rất nhiều. Nhiều nơi bị lấp hẳn để làm diện tích đất xây dựng; còn lại đa phần ao hồ, kênh mương bị lấn chiếm, thu hẹp, cản trở dòng chảy, giảm khối tích tích nước mỗi khi mưa to. Ao, hồ, sông nước bị ô nhiễm nặng. Các công trình thu gom, xử lý nước thải đều là hệ thống chung với nước mưa, chưa có công trình xử lý nước thải tập trung, nhiều cơ sở công nghiệp không có công trình xử lý nước thải cục bộ đảm bảo tiêu chuẩn nước khi xả vào hệ thống thoát nước chung hoặc ra môi trường.

Nguyên nhân này được nói từ rất lâu rồi, vấn đề nằm ở khâu quy hoạch, phải quản lý, kiểm soát được quy hoạch tổng thể trên cơ sở đó sẽ có những giải pháp tổng thể cho từng khu vực.

Bàn về giải pháp giải quyết tình trạng úng ngập cho Hà Nội, GS.TS Trần Đức Hạ cho rằng cần có nhiều giải pháp đồng bộ bao gồm: các giải pháp để cải tạo các tuyến cống đã quá lâu năm, đồng bộ, xây dựng các hồ điều hòa, bảo đảm không gian công cộng, cây xanh, công viên.

Hoàn thiện các công trình thu gom, xử lý nước thải tập trung, các nhà máy bơm cục bộ.

Tiếp đến là trong quản lý quy hoạch phải hạn chế các công trình cao tầng trong khu vực nội đô; buộc các chủ đầu tư thực hiện xây dựng, đầu tư hệ thống cống, thoát nước bảo đảm đúng tiêu chuẩn, yêu cầu theo quy định.

Thái Bình

Bài viết liên quan