Con học online, cha mẹ đo thế nào?


Con học online, cha mẹ đo thế nào? - ảnh 1

Sự tiến bộ khi học trực tuyến nên được đánh giá bằng quá trình thay vì kết quả. Trong ảnh: một học sinh ở TP.HCM đang học online – Ảnh: NHƯ HÙNG

Bà Nguyễn Thị Phương Hoa, giám đốc Trung tâm đào tạo ngắn hạn, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, chia sẻ hiện nay có quá nhiều yếu tố tác động đến chất lượng học trực tuyến. Trước hết đó là quan điểm của nhà trường về dạy online, về cách tiếp cận đến cách hướng dẫn và giảm tải nội dung.

Giáo viên cũng đóng vai trò quan trọng, những thầy cô trẻ thường chủ động hơn nhưng thầy cô lớn tuổi lại có nhiều kinh nghiệm hơn. Học trực tuyến, trẻ con ít bạn bè, mất đi một động lực để học. Cuối cùng là về phương tiện, không phải ai cũng có máy tính tốt.

Thầy cô và phụ huynh phối hợp

Theo bà Phương Hoa, trong thời gian đầu chất lượng của học online không thể bằng với học trực tiếp và phụ huynh nên chấp nhận điều này. Dù vậy, chất lượng giảm tới đâu lại là câu chuyện khác. Trong năm 2020, nhiều trường hợp phụ huynh than rằng con học hành sa sút quá nhưng nhiều trường vẫn khẳng định con trẻ đang phát triển tốt.

Bà Hoa cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở sự thống nhất từ đầu giữa nhà trường và phụ huynh. Nhà trường có thể trao đổi cùng phụ huynh và đưa ra một bộ tiêu chí đánh giá trong thời gian học online, đặc biệt ở những lớp của trẻ nhỏ tuổi. Chẳng hạn với những môn học như toán, văn, ngoại ngữ… các em đạt đến mức nào thì được xem là ổn, xuống dưới mức nào thì có vấn đề. Hay những tố chất nào có thể sẽ không bằng khi học trực tiếp, nhưng những kỹ năng nào có thể lại gia tăng?

Video đang HOT

Việc đánh giá vẫn thuộc về các giáo viên, tuy nhiên khi được biết, phụ huynh sẽ có thể an tâm khi theo dõi tiến độ học tập của con. Phụ huynh nên lưu tâm đến những tiêu chí này trước khi “trách ngược” nhà trường rằng con mình đang học hành online ở mức báo động.

Cô Nguyễn Thị Thu Cúc, hiệu trưởng Trường EMASI Vạn Phúc , chia sẻ nhà trường vẫn thường xuyên gửi các kế hoạch tuần, thời khóa biểu hay chương trình học cho phụ huynh. Họ cũng có thể theo dõi thêm ở sổ báo bài, sổ tay học sinh để xem con hoàn thành tiến độ bài vở thế nào.

Theo cô Cúc, nhiều trường hiện nay đều tạo ra nhiều mối gắn kết giữa giáo viên và phụ huynh thông qua một số kênh thông tin. Dành thời gian và giữ mối liên hệ với các giáo viên cũng như đồng hành với nhà trường là một trong những cách cơ bản giúp phụ huynh nắm được tiến bộ của con trong giai đoạn học online.

Đánh giá thông qua hành trình

TS Nguyễn Thị Thu Huyền , phó hiệu trưởng Trường Quốc tế Việt Nam – Phần Lan (VFIS), cho rằng nếu chịu khó vừa làm việc tại nhà, vừa để ý những tiết học online của con, mỗi buổi chỉ khoảng 15 – 20 phút, phụ huynh đã phần nào nắm được tình hình của con.

Khoan hãy đề cập đến điểm số hay kết quả các bài kiểm tra, trước hết phụ huynh cần chú ý đến thái độ học online của trẻ. Hãy xem con có tập trung vào bài giảng hay không, có tự tin phát biểu hay không, khi thảo luận nhóm con có góp ý không, có sợ sai khi trình bày ý kiến hay không.

Đó là thái độ cần thiết không chỉ cho việc học mà còn cho công việc sau này. Phụ huynh có thể cùng con bồi đắp trong khi học online. Chẳng hạn, khi con phát biểu sai, hãy xem lần sau con có giơ tay phát biểu tiếp hay không. Nếu có, đó là một biểu hiện của tinh thần cầu tiến. Nếu không, phụ huynh có thể giúp con vượt qua nỗi sợ sai khi trình bày ý kiến cá nhân.

Tiếp theo, phụ huynh mới cần để ý đến bài vở và bài tập của con. Có thể vừa hỏi thăm, vừa nhắc nhở xem hôm nay có bài gì không, con đã hoàn thành ra sao . Cần tỏ ra tôn trọng sự tự chủ của trẻ, không nên hò hét “Làm bài chưa?”, “Khi nào làm?”. Bản chất của online là sự linh hoạt nên khi càng gò bó và áp lực, trẻ sẽ càng chán.

Cuối cùng mới là kết quả học tập của con. Phụ huynh cần biết trong học online, cách đánh giá rất linh hoạt. Giáo viên có thể cho điểm thông qua bài kiểm tra, có thể làm bài tập, làm dự án, thuyết trình hoặc ngay trong khi học. Có thể khéo léo trò chuyện để con chia sẻ về các bài tập, dự án của mình để lắng nghe những thuận lợi và khó khăn của con khi thực hiện.

TS Thu Huyền nhấn mạnh trước nay nhiều phụ huynh mong đợi một kết quả nhìn thấy được như điểm số, chứng chỉ. Tuy nhiên, cách nhìn nhận này nên thay đổi. Đánh giá trong giáo dục hiện là một quá trình mà ở đó các vấn đề của học sinh được xử lý để tiến bộ.

Trong hành trình này, trẻ sẽ học được nhiều giá trị như kỹ năng làm việc, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, cách nói lên suy nghĩ, cách đặt câu hỏi, tư duy sáng tạo … “Đó là những kỹ năng theo con cả đời, giúp con học được bất cứ thứ gì trong cuộc sống. Do đó phụ huynh thay vì chú ý vào kết quả cuối cùng thì nên quan tâm hơn đến hành trình học của con” – TS Huyền nói.

Cơ hội của phụ huynh

TS tâm lý Đào Lê Hòa An cho rằng nhìn ở góc độ tích cực, học online chính là cơ hội để phụ huynh chứng kiến và đồng hành cùng sự tiến bộ của con. Trước nay khi con đến trường, phụ huynh không thể biết con thể hiện trong lớp như thế nào. Giờ đây ngay tại nhà cha mẹ có thể quan sát được rất nhiều thứ, từ việc thầy cô giảng những gì, cách con học ra sao.

Từ đó, phụ huynh nếu tinh ý có thể hình dung con đang gặp những khó khăn gì trong việc học hay biết được con có những điểm mạnh, điểm yếu nào. Nhờ vậy, cha mẹ sẽ dễ dàng hơn trong việc hỗ trợ con kịp thời. Chưa kể, nếu quan sát con khi học có những tiềm năng nào, phụ huynh có thể giúp con phát huy, thậm chí định hướng nghề nghiệp cho con.

Linh hoạt

Cô Nguyễn Thị Thu Cúc, hiệu trưởng Trường EMASI Vạn Phúc, chia sẻ dạy học online, các kiến thức thường nằm ở mức độ nhận biết và thông hiểu theo chỉ đạo của sở GD-ĐT. Dù vậy, nhà trường cũng có thêm những nhiệm vụ học tập không bắt buộc nhưng mang tính phân hóa để thích hợp với khả năng của từng học sinh. Chẳng hạn, những bạn chậm hơn sẽ có thêm những phần để hỗ trợ về kiến thức, ngược lại những bạn nhanh hơn sẽ có những phần tương đối nâng cao.

Chồng Việt – vợ Tây dạy con dùng thiết bị số

Con học online, cha mẹ đo thế nào? - ảnh 2

Thời gian tiếp xúc với các thiết bị số của bé Vincent chỉ khoảng 30 phút/tuần – Ảnh: VINH DK

Ở Đan Mạch, tôi và vợ Emma chủ trương là không để con sử dụng nhiều thời gian vào các thiết bị máy móc khi còn quá nhỏ. Dù chồng người Việt và vợ người Đan Mạch có nhiều khác biệt về văn hóa nhưng chúng tôi khá đồng tình về phương pháp dạy con. Một số điểm nhỏ không thuận, chúng tôi ngồi xuống nói chuyện và lên mạng tìm hiểu phương pháp của các chuyên gia để thống nhất phương pháp nào hợp lý nhất.

Nhìn chung, chúng tôi rất hạn chế việc để con chơi điện thoại, iPad. Mỗi tuần, bé Vincent “đụng” tới điện thoại chưa tới 30 phút. Việc này đã được duy trì từ nhỏ nên đến nay đã 4 tuổi nhưng Vincent không có thói quen sử dụng những thiết bị này. Thời gian rảnh, Vincent chơi ở ngoài sân, với các hoạt động thể thao , đồ chơi, xe đạp, hòa mình vào thiên nhiên.

Tùy gia đình ở Đan Mạch sẽ có cách cho con tiếp cận với công nghệ số khác nhau. Riêng chúng tôi cho rằng nếu con còn nhỏ dưới 6, 7 tuổi thì chưa nên để con tiếp xúc với thiết bị số sớm quá. Bé thường sẽ ít quan tâm tới sự việc xảy ra xung quanh và phần nào sẽ làm giảm sự sáng tạo, hiếu kỳ của trẻ thơ đối với thế giới bên ngoài.

Ở nhà, chúng tôi có một luật: Khi ngồi vào bàn ăn là không được “đụng” tới điện thoại, iPad, đồ chơi, kể cả với người lớn. Bàn ăn là nơi gia đình quây quần ăn uống, trò chuyện với nhau nên “nhân vật chính” phải là cha mẹ và con cái. Trẻ sẽ tập trung vào món ăn và cha mẹ trò chuyện với con về những việc hằng ngày.

HUỲNH QUANG VINH (33 tuổi, Đan Mạch – chủ kênh Vlog “Vinh DK – Cuộc sống Bắc Âu”)

Khi lớp học là những ô vuông vô cảm

Có những giờ học online, cả lớp (bao gồm cả giáo viên) tắt camera. Giao diện lớp học khi đó chỉ là những ô vuông đơn sắc vô cảm và chỉ còn tiếng giảng đều đều của giáo viên.

Con học online, cha mẹ đo thế nào? - ảnh 3

Một buổi học online mà tất cả lớp, ngay cả thầy giáo, cũng tắt camera – Ảnh: ĐỖ DƯƠNG

Con trai tôi đang học lớp 9 tại một trường THCS ở TP.HCM. Quan sát những buổi học trực tuyến của con, tôi thấy có một điểm chưa hợp lý: hầu như cả lớp đều tắt camera của thiết bị đang dùng kết nối với lớp học (laptop, máy tính bảng, điện thoại…).

Không bắt buộc

Khi tôi hỏi vì sao không bật camera, con nói “ngại vì không ai bật cả”! Tôi nhắn tin hỏi thêm thầy giáo chủ nhiệm, thầy giải thích hiện tại nhà trường không bắt buộc học sinh phải bật camera, dù giáo viên luôn khuyến khích học sinh làm việc này nhưng các em nêu nhiều lý do để không bật như mạng yếu, điện thoại cũ, không có phòng riêng…

Vì chỉ là một lựa chọn “được khuyến khích” nên có lẽ một phần do tâm lý ngại ngùng chưa quen của một số em và do lựa chọn “tắt” chiếm số đông nên nhóm thiểu số dù không ngại bật camera cũng cảm thấy việc “hiện hình” trở thành “khác thường” so với các bạn cùng lớp.

Và kết quả là gần như các giờ học đều chỉ nghe thấy lời giảng của giáo viên và vài câu trả lời của học trò khi phát biểu. Lâu lâu tôi lại nghe thấy tiếng giáo viên nhắc tên em nào đó vài lần vì cô gọi mà không đáp lời, sau đó mới biết em ấy đã thoát khỏi lớp sau khi điểm danh từ lúc nào và không rõ vì sao.

Theo nhà nhân chủng học người Mỹ Edward T. Hall, trong giao tiếp bình thường, ngôn ngữ cơ thể (như giọng điệu, nụ cười, âm lượng, vẻ mặt, tư thế…), hay còn gọi là “ngôn ngữ im lặng”, có thể chiếm tới gần 3/4 nội dung trao đổi thực tế.

Nhưng ở thời đại con người chủ yếu liên lạc, trao đổi với nhau qua mạng Internet như hiện nay, “ngôn ngữ im lặng” đó bị triệt tiêu khá nhiều trong các trao đổi online. Nhưng nói thế không có nghĩa những điều này không còn ý nghĩa.

Nghiêm túc hơn khi có camera

Tâm lý con người nhìn chung giống nhau: khi biết trạng thái hoạt động của mình đang được quan sát (hoặc từ người khác hoặc trên camera), tất cả đều sẽ nghiêm túc và chỉn chu hơn, từ trang phục, tác phong cho tới thái độ. Do đó, việc bật camera trong giờ học trở thành điều kiện tất yếu khiến trẻ có tâm lý nghiêm túc không khác nhiều so với khi ngồi trong lớp học thực tế. Trước camera, dù đang học trực tuyến ở nhà, người học cũng không thể nằm bò ra mặt bàn, ngủ gật hay một tay bấm chuột một tay bốc đồ ăn vặt, hay thậm chí lăn ra giường nằm nghỉ một lát…

Không phải vô lý khi ai đó bảo việc tắt camera khiến việc học trực tuyến trở nên lý tưởng đối với học sinh và cả những giáo viên lười, bởi vì camera không chỉ là cách khiến người học cần nghiêm túc, tập trung mà cũng buộc giáo viên phải có sự chỉn chu tương tự.

Ngoài việc giúp tăng cường tập trung cho cả giáo viên và người học, việc bật camera khi học trực tuyến cũng sẽ giúp các tương tác qua “ngôn ngữ im lặng” như đã nói ở trên được duy trì ở mức tối thiểu, qua đó tạo sự gắn kết tự nhiên giữa các thành viên trong lớp cũng như giữa học trò và thầy cô giáo.

Hiện một số trường đã có những điều chỉnh về thời gian tiết học từ 45 phút xuống còn 30 phút để giảm bớt áp lực căng thẳng khi học online cho học sinh. Do đó, việc yêu cầu người học phải tập trung trong một khoảng thời gian như vậy cũng không quá nặng nề.

Nên có quy định bắt buộc bật camera

Các trường nên có một quy định cụ thể (có thể là bắt buộc) về việc bật camera trong giờ học online vì điều này sẽ tạo tâm lý nghiêm túc cần có cho một buổi học mà có lẽ nhiều phụ huynh mong muốn, trong bối cảnh phương thức học này có thể sẽ kéo dài chứ không chỉ là tình thế ngày một ngày hai. Dù học online thì vẫn phải là học ra học, chơi ra chơi.

Học online: “Dở khóc dở cười” vì bố mẹ khiến con nói ngọng Mình là người Huế, vợ là người Hải Dương, con đang là học sinh lớp 2 ở một trường tiểu học Hà Nội. Từ khi con phải học online, muôn vàn những nỗi khổ dạy con, đặc biệt là chuyện đọc viết chính tả. ảnh minh họa Có…

Chia sẻ

Bài viết liên quan