Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương


Bệnh nhuyễn xương là gì?

Bệnh nhuyễn xương là sự suy yếu của xương, thường là do cơ thể thiếu vitamin D trầm trọng. Chứng nhuyễn xương thường xảy ra ở người lớn. Khi tình trạng này xảy ra ở trẻ, nó được gọi là còi xương. Chứng nhuyễn xương thường xảy ra ở phụ nữ, đặc biệt là trong thời gian mang thai.

Nhuyễn xương khác với loãng xương, mặc dù cả hai đều là các vấn đề về xương và dễ làm gây ra gãy xương . Nhuyễn xương được dùng để chỉ sự mềm xương.

Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương - ảnh 1

Nguyên nhân gây ra bệnh nhuyễn xương

– Thiếu vitamin D: Ánh sáng mặt trời có thể tạo ra vitamin D khi hấp thụ qua da. Do đó, những người sống ở khu vực thiếu ánh sáng mặt trời hoặc có chế độ ăn ít vitamin D có thể phát triển chứng nhuyễn xương. Thiếu vitamin D là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên chứng nhuyễn xương.

Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương - ảnh 2

Thiếu vitamin D là nguyên nhân gây bệnh.

– Phẫu thuật: Thông thường dạ dày sẽ chuyển hóa thức ăn để giải phóng vitamin D và các khoáng chất được hấp thụ trong ruột. Quá trình này sẽ bị gián đoạn nếu có phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày, gây nên thiếu vitamin D và canxi. Bên cạnh đó, phẫu thuật cắt bỏ ruột non cũng có thể gây ra thiếu 2 chất trên.

– Bệnh Celiac (không dung nạp gluten): Khi bị bệnh Celiac, nếu tiêu thụ các loại thực phẩm có chứa gluten sẽ phá hủy niêm mạc ruột non. Khi niêm mạc ruột bị hư, nó sẽ không hấp thụ tốt các chất dinh dưỡng và có thể gây ra thiếu vitamin D và canxi.

Video đang HOT

– Rối loạn chức năng thận hoặc gan: Các cơ quan này tham gia vào việc kích hoạt vitamin trong cơ thể. Khi có các vấn đề về gan hoặc thận, khả năng tạo ra vitamin D cũng có thể bị ảnh hưởng.

– Thuốc: Một số loại thuốc dùng trong điều trị co giật như: phenytoin và phenobarbital có thể gây ra thiếu hụt trầm trọng vitamin D và làm nhuyễn xương.

Các triệu chứng của nhuyễn xương

Các triệu chứng của nhuyễn xương bao gồm:

Đau ở chân, phần trên của đùi và đầu gối;

Cơ yếu, đau và cứng, đặc biệt là ở thân, vai, mông và cẳng chân;

Đi lại khó khăn;

Xương có thể nhạy cảm với những va chạm cho dù là nhẹ;

Co thắt cơ bắp;

Gãy xương giả của xương chịu trọng lượng, ví dụ như ở bàn chân và xương chậu.

Nhiều trường hợp nhuyễn xương có thể không có bất kỳ triệu chứng nào.

Chẩn đoán nhuyễn xương như thế nào?

Các triệu chứng phổ biến nhất của bệnh nhuyễn xương thường là đau nhức xương và cơ nhưng rất mơ hồ. Nhiều trường hợp có thể mất 2-3 năm để chẩn đoán tình trạng bệnh.

Tuy nhiên, một khi bác sĩ nghi ngờ bệnh nhuyễn xương, một số xét nghiệm có thể giúp việc chẩn đoán nhanh chóng hơn. Bác sĩ có thể phân tích mẫu máu và nước tiểu để phát hiện các tình trạng như: Hàm lượng canxi thấp; Mức phốt phát thấp; Nồng độ cao của hormone tuyến cận giáp; Mức độ cao của phosphatase kiềm. Ngoài ra, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng tia X và kiểm tra mật độ xương cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán.

Có phòng ngừa được không?

Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương - ảnh 3

Nên phơi nắng để phòng nhuyễn xương, còi xương.

Nhuyễn xương thường gây ra bởi ánh nắng mặt trời không đầy đủ hoặc chế độ ăn uống vitamin D thấp nên thường có thể được ngăn chặn được. Một vài gợi ý để giúp giảm nguy cơ nhuyễn xương phát triển: Hãy dành một vài phút trong ánh mặt trời,15 phút ánh nắng mặt trời trực tiếp một vài lần một tuần là đủ để sản xuất vitamin D; Ăn thức ăn nhiều chất vitamin D bao gồm các loại thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D, bao gồm cả dầu cá (cá hồi, cá thu, cá mòi) và lòng đỏ trứng. Ngoài ra hãy tìm loại thực phẩm có tăng cường vitamin D như ngũ cốc, sữa, bánh mì và sữa chua…

Hãy bổ sung vitamin D và canxi nếu cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.

BS. Hoàng Lan

Bổ sung vitamin D cho trẻ đúng cách

Vitamin D có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển của trẻ nhỏ, đặc biệt trong mùa dịch bệnh COVID-19.

Tuy nhiên việc đảm bảo nhu cầu vitamin D cho trẻ theo từng lứa tuổi không phải các bậc cha mẹ nào cũng thực hiện được và đúng phương pháp.

Vitamin D là một nhóm seco-sterol tan trong chất béo, được tìm thấy rất ít trong thức ăn tự nhiên. Vitamin D có hai dạng chính là vitamin D2 (ergocalciferol) được sản xuất từ ergosterol có trong một số loài thực vật, nấm và vitamin D3 (cholecalciferol) được sản xuất từ 7-dehydrocholesterol ở da động vật và người, khi có tia UVB trong ánh nắng mặt trời.

Vitamin D có vai trò quan trọng đối với sự hình thành và duy trì hệ xương, răng vững chắc. Vitamin D giúp hấp thu canxi và phospho ở ruột, kích thích vận chuyển và lắng đọng canxi tại xương, tăng hoạt tính của DNA trong nguyên bào xương, giúp tăng cường tạo khuôn xương. Bên cạnh đó, vitamin D tham gia điều hòa chức năng một số gen, giúp tăng cường hệ miễn dịch.

Thiếu hụt vitamin D trầm trọng gây còi xương ở trẻ em. Bệnh còi xương do thiếu vitamin D là bệnh phổ biến ở trẻ em, bệnh ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thể chất của trẻ, làm tăng tần suất mắc các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt là nhiễm khuẩn đường hô hấp.

Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương - ảnh 4

Tắm nắng là một biện pháp bổ sung vitamin D cho trẻ.

Dấu hiệu nhận biết thiếu vitamin D ở trẻ

Dấu hiệu sớm của thiếu vitamin D: Trẻ thường ra nhiều mồ hôi về ban đêm, ngay cả khi trời mát (mồ hôi trộm), hay quấy khóc, khó ngủ, giật mình, rụng tóc vùng gáy.

Dấu hiệu muộn: Trẻ có thóp rộng, bờ thóp mềm, lâu liền thóp, chậm mọc răng, men răng xấu, dễ sâu răng, bướu trán, bướu đỉnh, chậm biết lẫy, bò, đi… Nếu còi xương nặng có di chứng có các biểu hiện: Chuỗi hạt sườn, lồng ngực ức gà, chân cong hình chữ X, O, cong vẹo cột sống…

Ở trẻ em, nguyên nhân thiếu vitamin D thường do:

Thiếu ánh sáng mặt trời: Ở trong nhà thường xuyên, không ra ngoài và không tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, che chắn quá kỹ mỗi khi ra ngoài… (mặc quần áo che kín người, đội mũi rộng vành, mang tất…).

Chế độ ăn: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, hàm lượng vitamin D trong 1 lít sữa mẹ thường chỉ chứa 20-80 IU, vì vậy trẻ bú mẹ hoàn toàn có nguy cơ thiếu vitamin D nếu không được bổ sung vitamin D và tắm nắng đầy đủ. Với trẻ đã ăn dặm, chế độ ăn ít dầu, mỡ, ít thực phẩm tăng cường vitamin D cũng gây thiếu vitamin D ở trẻ.

Các phương pháp đảm bảo nhu cầu vitamin D cho trẻ

Để đảm bảo đủ lượng vitamin D cho trẻ nên:

Tắm nắng: Cung cấp 80% lượng vitamin D, có thể tiến hành tắm nắng từ tuần thứ hai sau đẻ. Thời gian tắm nắng: Trước 8 giờ sáng và sau 4 giờ chiều, 15-30 phút/ngày.

Tăng cường các thực phẩm giàu vitamin D: Cá hồi, cá trích, cá mòi, lòng đỏ trứng, lựa chọn các thực phẩm bổ sung vitamin D: Sữa, bánh, ngũ cốc…

Bổ sung vitamin D: Trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc bú mẹ một phần (uống kèm sữa công thức), cần bổ sung vitamin D theo chỉ dẫn của bác sĩ, bắt đầu từ sau khi sinh vài ngày. Ngừng dùng vitamin D khi trẻ đã cai sữa và uống mỗi ngày 1 lít sữa có bổ sung vitamin D. Nếu trẻ uống ít hơn 1 lít sữa bổ sung vitamin D mỗi ngày, vẫn cần bổ sung vitamin D bằng thuốc cho trẻ hàng ngày theo chỉ dẫn của bác sĩ. Trẻ trên1 tuổi, nhu cầu khuyến nghị vitamin D là 600 IU/ngày.

Nhận biết và phòng ngừa bệnh nhuyễn xương - ảnh 5

Bổ sung vitamin D cho trẻ theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Trẻ có nguy cơ cao thiếu hụt vitamin D trong trường hợp trẻ dùng một số thuốc điều trị đặc biệt hoặc bị một số bệnh mạn tính, có thể cần bổ sung vitamin D liều cao hơn theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh nguy cơ thiếu hụt vitamin D cũng xảy ra trường hợp ngộ độc do thừa vitamin D. Tuy nhiên đây là tình trạng rất hiếm gặp (mức 25 (OH) D> 150 ng/mL), vì vitamin D thường không có nhiều trong nguồn thức ăn hàng ngày và cơ thể có khả năng điều hòa quá trình tổng hợp vitamin D nhờ ánh nắng mặt trời.

Tóm lại, vitamin D là vitamin rất quan trọng đối với cơ thể, đặc biệt cần thiết cho trẻ em, vì vậy cần đảm bảo cơ thể trẻ được cung cấp đủ vitamin D. Nên duy trì việc tắm nắng hằng ngày đúng cách, ăn các thực phẩm giàu vitamin D và bổ sung vitamin D theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Nguyên nhân gây ngộ độc thường do bổ sung vitamin D liều quá cao trong thời gian dài. Hậu quả của ngộ độc vitamin D rất nghiêm trọng, làm tăng nồng độ canxi máu, nước tiểu, gây chán ăn, táo bón, buồn nôn, nôn, khát nước, tiểu tiện nhiều, yếu cơ, đau khớp. Nồng độ canxi máu cao có thể gây vôi hóa mạch máu và mô, dẫn đến tổn thương tim, các mạch máu và thận. Khi thấy các dấu hiệu của ngộ độc vitamin D cha mẹ cần ngừng ngay việc dùng vitamin D cho trẻ và đến ngay cơ sở y tế để được xử trí tiếp.

Các thực phẩm giàu vitamin D nhất Vitamin D là một loại vitamin thiết yếu cần thiết cho cơ thể để hấp thụ canxi, phát triển xương, hoạt động miễn dịch và giảm viêm. Sự thiếu hụt Vitamin D có thể dẫn đến còi xương, suy giảm hệ thống miễn dịch, tăng nguy cơ ung…

Chia sẻ

Bài viết liên quan