Phi Tuyết Ba – ”Bổ vành trăng nhỏ mà têm trầu vàng”


Bài thơ Đàn mưa con của tác giả Phi Tuyết Ba trong cuốn sách giáo khoa kể trên như sau: “Đám mây đen trĩu nặng Cúi mình xuống thấp dần Cho đến khi rạn vỡ Sinh ra triệu đứa con Đàn mưa con bé tí Trong trẻo như giọt sương Vừa mới rời xa mẹ Đã can đảm xuống đường Giọt đậu vào cành khế Giọt thấm xuống cánh đồng Giọt bay trên mái phố Nhảy dù xuống dòng sông Sau nhiều ngày trôi nổi Đi du lịch khắp nơi Chúng gặp nhau ở biển Làm sóng trắng trùng khơi…”. Nhìn toàn cảnh, bài thơ có sự đăng đối thú vị trong biến chuyển từ đen sang trắng. Có cái đau “rạn vỡ”, tan biến ở khổ thơ thứ nhất, mới có kết nối, sinh thành ở khổ cuối. Dụng công nối trời cao với biển rộng, không chỉ tạo ra thực cảnh mẹ thiên nhiên vĩ đại đang vận hành vũ trụ, mà còn hình thành được ẩn ý, ngợi ca tình mẫu tử trên đời. Có cái nhìn toàn cảnh như thế mới hiểu thấu đáo tiêu đềĐàn mưa con. Sinh động nhất, “mưa” nhất là khổ thơ thứ 3 trong bài. 4 động từ “đậu”, “thấm”, “bay”, “nhảy” liên tục xuất hiện khiến nhịp thơ cấp tập, ào ạt như cơn mưa rào. Tác giả đưa bút như người quay phim lia máy, theo bước chân mưa để nối vườn cây, với cánh đồng, mái phố với dòng sông, mở rộng tầm mắt người đọc.

Phi Tuyết Ba - ''Bổ vành trăng nhỏ mà têm trầu vàng'' - ảnh 1

Bài “Đàn mưa con” của Phi Tuyết Ba trong sách “Tiếng Việt 2” (tập 1) Những vần thơ chơi đùa với thiên nhiên Phi Tuyết Ba đã 2 lần nhận thưởng khi tham gia các cuộc vận động viết cho thiếu nhi. Nhân vật thiếu nhi trong thơ Phi Tuyết Ba, ngay ở những bài thơ tả thực vẫn có sức vóc khác thường để có thể chơi đùa với thiên nhiên. Chơi thân đến mức có quà tặng: “Quà mùa Hè Cây tặng bé Những chú ve Quà mùa Hè Biển gửi về Nhiều gió mát Trời xanh ngắt Mây trắng trôi Nắng đầy trời Vòm cây hát Trái trở mật Hoa phượng tươi Gió đưa mây Sa xuống mãi Cho bé hái Cơn mưa rào…”. (Quà mùa Hè) Thân đến mức, đã có lần, ông mặt trời bước hẳn vào nhà: “Líu lo líu lic Bầy chim chuyền cành Líu lo líu lic Hót gọi bình minh Tiếng chim ban sớm Trong ngần giọt sương Tươi non mầm lá Đựng đầy hương thơm Líu lo líu lic Bầy chim chuyền cành Chim gọi em đấy Mắt hồng, mắt xanh Líu lo líu lic Cùng với bầy chim Em ra sân trước Mở cửa bình minh (Mở cửa bình minh) Hái được cơn mưa rào hay mở cửa để thế gian có một ngày mới, phải là người có sức mạnh Thánh Gióng. Khác với Thánh Gióng làng Phù Đổng múa roi đánh giặc, Thánh Gióng của Phi Tuyết Ba là Thánh Gióng thời bình.

Phi Tuyết Ba - ''Bổ vành trăng nhỏ mà têm trầu vàng'' - ảnh 2

Phi Tuyết Ba Có bài thơ như hằng đẳng thức đáng nhớ Là tác giả của 9 tập thơ nhưng Phi Tuyết Ba lại là người từng dạy toán ở 2 trường đại học. Điều này khiến bà trở thành đồng tác giả của tập thơ Kỳ vọng (NXB Văn Nghệ TP.HCM 1998) – thơ của 5 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam vốn là giáo viên toán – Thạch Quỳ, Vương Trọng, Đặng Hấn, Lê Quốc Hán và Phi Tuyết Ba. Dùng ngôn ngữ toán học mà giải mã thơ Phi Tuyết Ba, người đọc sẽ mở ra được nhiều góc nhìn thú vị. Trong Truyện Kiều, ở “bài toán” vầng trăng, Nguyễn Du mới chỉ dùng phép chia, chia đều nhớ thương cho người đi kẻ ở: “Vầng trăng ai xẻ làm đôi/ Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường…”. Còn bài giải của Phi Tuyết Ba, trong thơ mình, dùng phép cộng 2 bàn tay nâng niu để có đủ số đếm thập phân (“Mượn đâu mười ngón tay mềm…”), rồi mới tới phép chia của người thưởng nguyệt (“Bổ vành trăng nhỏ…”), để rồi lấy “thương số” lóng lánh vừa chia mà nhân ánh vàng, nhân vẻ đẹp lên bằng động từ“têm” – têm trầu cánh phượng – để đôi cánh điêu khắc xanh nhân lên vẻ lung linh của vầng trăng sáng: “Mượn đâu mười ngón tay mềm/ Bổ vành trăng nhỏ mà têm trầu vàng”. Trong cấu tứ tác phẩm thơ ca có khi Phi Tuyết Ba cài nhân vật trữ tình của mình vào một bài toán vật lý tìm chiều chuyển động: “Riêng điều ấy không bao giờ anh biết Có một lần em lỡ hẹn cùng anh Chiều vàng xanh nơi góc phố xanh Em đến gần… cánh cửa xanh hé mở Bên bậc cửa có một đôi guốc đỏ Đôi chân em sao khó bước qua Chỉ một bước thôi là hết cách xa

Bài viết liên quan