Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe


Tăng tiêu thụ đồ ăn vặt

Một phân tích của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật (CDC) Hoa Kỳ cho thấy tình trạng tăng tiêu thụ đồ ăn nhanh và đồ tráng miệng không có lợi cho sức khỏe , bao gồm khoai tây chiên, bánh quy và kem, đồng thời thưởng thức nhiều đồ uống có đường hơn như cà phê và trà có đường, nước giải khát có ga và đồ uống tăng cường năng lượng.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 1

Hơn một phần ba (36%) trong số gần 4.000 người Mỹ được khảo sát vào tháng 6 năm 2020 cho biết họ ăn đồ ăn nhanh và đồ tráng miệng không có lợi cho sức khỏe nhiều hơn so với trước đại dịch, trong khi 22% cho biết họ thỉnh thoảng uống đồ uống có đường. Tuy nhiên, 16% cho biết, họ ăn đồ ăn nhanh và đồ ngọt thường xuyên hơn, trong khi 10% cho biết họ dùng thường xuyên hơn đồ uống có đường. Những người tiêu thụ nhiều thực phẩm và đồ uống không có lợi cho sức khỏe nhất đa phần là người Tây Ban Nha hoặc da đen và dưới 65 tuổi, béo phì, nữ giới, có thu nhập và trình độ học vấn thấp hơn.

Kết quả khảo sát khác tương tự cũng hỏi về sự sẵn có và an toàn của thực phẩm. Gần 6/10 người – chủ yếu là người có thu nhập thấp, thất nghiệp, người da đen hoặc gốc Tây Ban Nha – cho biết họ lo lắng về việc không thể mua thực phẩm ở các cửa hàng gần đó hoặc lo ngại có thể bị nhiễm COVID-19 từ thực phẩm.

Chuyên gia dinh dưỡng Brianna Dumas, thành viên trong Chương trình Nghiên cứu của CDC Hoa Kỳ, cho biết: “Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của các chiến lược và truyền thông giúp giảm bớt nỗi sợ hãi và ngăn chặn các hành vi tiêu cực bột phát, chẳng hạn như thu mua hoảng loạn và tích trữ thực phẩm. Ngoài ra, các nhà chức trách nên tập trung vào nhận thức của người tiêu dùng về cách lựa chọn tiếp cận thực phẩm trong trường hợp khẩn cấp, bao gồm việc thúc đẩy các chương trình mạng lưới an toàn chống đói, đặc biệt là giữa các nhóm bị ảnh hưởng khác nhau”.

Giảm ăn các loại thực phẩm lành mạnh

Một nghiên cứu khác đã phân tích chế độ ăn của hơn 2.000 người Mỹ trước và trong khi đại dịch xảy ra và nhận thấy có sự sụt giảm trong việc tiêu thụ các loại thực phẩm lành mạnh , bao gồm cả rau và ngũ cốc, trong năm qua.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 2

Caroline Um, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, cho biết: “Sự sụt giảm này rõ rệt nhất ở những người tham gia nghiên cứu là phụ nữ, người da đen và người gốc Latinh và những đối tượng nghiên cứu này đã tăng ít nhất khoảng 2,3 kg kể từ năm 2018″.

Caroline Um có kế hoạch theo dõi những người tham gia nghiên cứu để tìm hiểu chế độ ăn uống của họ sẽ tiếp tục thay đổi ra sao . Các nghiên cứu tiếp theo sẽ điều tra xem những yếu tố nào, chẳng hạn như sức khỏe tâm thần hoặc các yếu tố gây căng thẳng tài chính, có thể liên quan đến sự thay đổi trong hành vi ăn uống .

Trẻ em tăng cân

Gần 30% trong số 433 phụ huynh, trong khảo sát do các nhà nghiên cứu tại Đại học Virginia Commonwealth (Mỹ) tiến hành, cho biết con của họ đã tăng trung bình 4,3 kg trong thời gian từ tháng 5/2000 đến tháng 9/2020.

Cha mẹ của trẻ từ 5 đến 18 tuổi đã được phỏng vấn trước đại dịch và phỏng vấn lại vào tháng 5 và tháng 9 năm 2020 về những lo ngại của họ liên quan đến cân nặng của con họ. Kết quả cho thấy, các gia đình có con tăng cân trong khoảng thời gian đó đều lo ngại về tình trạng này và đều cố gắng theo dõi và hạn chế thói quen ăn uống của trẻ trong cả tháng 5/2020 và tháng 9/2020. Tuy nhiên, ở những gia đình có trẻ không bị tăng cân, ban đầu phụ huynh quan tâm và theo dõi lượng ăn của trẻ trong tháng 5/2020 nhưng ngừng theo dõi vào tháng 9/2020.

Melanie Bean, phó giáo sư nhi khoa và giám đốc Trung tâm Healthy Lifestyles tại Bệnh viện Nhi Richmond thuộc Đại học Virginia Commonwealth (Mỹ) cho rằng: “Cần có nghiên cứu sâu hơn để điều tra và tìm hiểu các yếu tố hành vi, xã hội , môi trường và tâm lý xã hội khác nhau. Các yếu tố này có thể góp phần làm tăng cân ở trẻ em và thanh thiếu niên”.

Chỉ trích về cân nặng

Một nghiên cứu khác được trình bày tại Hội nghị đã xem xét tác động đối với trẻ em khi các thành viên trong gia đình trêu chọc trẻ hoặc đưa ra những nhận xét chỉ trích khác về cân nặng của trẻ. Các nhà nghiên cứu thuộc Trường đại học Tufts (Mỹ) nhận thấy việc tiếp xúc với những nhận xét tiêu cực của gia đình về cân nặng ít nhất 3 lần mỗi tháng có ảnh hưởng đáng kể tới nội tâm của trẻ”.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 3

Rebecca Puhl, phó giám đốc Trung tâm Rudd về Chính sách Lương thực và Béo phì tại Đại học Connecticut (Mỹ), cho biết: “Nhận thức phổ biến cho rằng một chút xấu hổ hoặc kỳ thị có thể giúp thúc đẩy ai đó giảm cân, nhưng đó không phải là những gì mà chúng ta thấy trong nghiên cứu. Trên thực tế, khi mọi người bị kỳ thị về cân nặng, điều này thực sự góp phần vào các hành vi ăn uống không lành mạnh, giảm hoạt động thể chất và tăng cân. Các nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng khi cha mẹ chuyển cuộc trò chuyện sang thực hiện các hành vi lành mạnh, điều này có thể mang lại hiệu quả hơn nhiều”. Puhl nhấn mạnh: “Không nên tập trung vào chỉ số cân nặng bao nhiêu, mà cả gia đình nên thực hiện ăn trái cây và rau quả, thay thế nước giải khát có ga bằng nước thường, tăng cường hoạt động thể lực hàng ngày”.

Khủng hoảng COVID-19 ở Brazil, lời cảnh báo với toàn thế giới

Brazil đang có số người chết vì COVID-19 hàng ngày cao nhất thế giới, với trên 1.000 ca trong mấy ngày gần đây. Biến thể mới lây lan mạnh hơn khiến nhiều người tái mắc COVID-19.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 4


Số ca mắc và tử vong vì COVID-19 ở Brazil gia tăng chóng mặt. Ảnh: The New York Times

Theo tờ New York Times, diễn biến COVID-19 ở Brazil đang ở mức nghiêm trọng nhất thế giới. Sau một năm chìm trong đại dịch, Brazil vẫn đang lập tiếp kỷ lục đau lòng khi các nước khác đã dần kiểm soát tình hình.

Biến thể mới đã hoành hành thành phố Manaus và lan ra các thành phố khác. Trong ngày 8/3, Brazil có 1.114 ca tử vong. Trước đó, ngày 2/3, Brazil ghi nhận số ca tử vong cao kỷ lục với trên 1.700 ca.
Hiệp hội Bộ trưởng Y tế Quốc gia nói trong một tuyên bố: “Dịch bệnh gia tăng ở nhiều bang đang khiến hệ thống bệnh viện công và tư sụp đổ, có thể khiến mọi khu vực ở Brazil cũng chịu cảnh tương tự. Đáng buồn là quá trình triển khai tiêm vaccine chậm chạp cho thấy kịch bản này sẽ không sớm chấm dứt”.

Trong khi đó, các thông tin về biến thể mới là thông tin tồi tệ với Brazil và cả thế giới. Nghiên cứu sơ bộ cho thấy biến thể SARS-CoV-2 đang càn quét thành phố Manaus không chỉ lan nhanh hơn mà còn có thể khiến một số người đã nhiễm các biến thể khác lại nhiễm biến thể này. Biến thể đã lan ra ngoài Brazil, xuất hiện ở hơn 20 quốc gia.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 5

Manaus là thành phố bị dịch bệnh hoành hành nặng nề. Ảnh: The New York Times

Mặc dù thử nghiệm một số loại vaccine cho thấy chúng có thể ngăn các ca bệnh nặng, nhưng phần lớn người dân thế giới chưa tiêm vaccine COVID-19. Điều này có nghĩa là ngay cả người đã khỏi bệnh vẫn có nguy cơ.

Người dân Brazil hy vọng đã trải qua giai đoạn dịch bệnh tồi tệ nhất vào năm 2020. Manaus, thủ phủ bang Amazonas ở miền bắc có nhiều ca mắc COVID-19 hồi tháng 4 và 5/2020 tới mức các nhà khoa học cho rằng thành phố này có thể đã đạt miễn dịch cộng đồng.

Tuy nhiên, vào tháng 9/2020, số ca mắc ở bang này tiếp tục tăng, khiến các quan chức y tế bối rối. Khi Thống đốc bang Wilson Lima áp đặt lệnh cách ly mới trước thềm Giáng sinh 2020, giới doanh nghiệp và chính trị gia phản đối kịch liệt.

Tới tháng 1/2021, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng biến thể mới có tên P.1 đã phổ biến ở bang này. Trong vòng vài tuần, mối nguy hiểm của P.1 đã trở nên rõ ràng khi các bệnh viện thành phố Manaus hết oxy do quá nhiều bệnh nhân, dẫn tới tình trạng bệnh nhân ngạt thở tới chết.

Y tá Maria Glaudimar ở Manaus cho biết cô thấy mình như sống trong ác mộng đầu năm nay mà không có lối thoát. Ở bệnh viện, bệnh nhân và họ hàng cầu xin oxy và mọi giường bệnh chăm sóc tích cực đều chật kín. Glaudimar cho biết không ai biết trước điều này và mọi thứ như phim kinh dị.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 6


Nguồn cung oxy trong bệnh viện cạn kiệt. Ảnh: The New York Times

Từ đó, khủng hoảng COVID-19 đã giảm bớt ở Amazonas nhưng lại tệ hơn ở phần lớn Brazil. Các nhà khoa học vội vã tìm hiểu thêm về biến thể P.1 và theo dõi quá trình nó lây lan khắp Brazil. Tuy nhiên, nguồn lực xét nghiệm hạn chế đã khiến họ hụt hơi.

Biến thể này lan nhanh chóng. Cuối tháng 1, nghiên cứu của chính phủ cho thấy nó có mặt trong 91% các mẫu được lập chuỗi gien ở bang Amazonas. Cuối tháng 2, giới chức y tế cho biết 21/26 bang đã có biến thể P.1.

Trong suốt đại dịch, các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng tái mắc COVID-19 là cực kỳ hiếm, giúp người đã khỏi bệnh có miễn dịch ít nhất trong một thời gian. Tuy nhiên, P.1 lại khiến bác sĩ và y tá thấy kỳ lại. Nhiều nhân viên y tế ở thành phố Santarem, bang Para giáp Amazonas đã khỏi bệnh vài tháng trước lại có xét nghiệm dương tính.

Có một cách để giảm số ca mắc COVID-19 là tiêm chủng thì Brazil lại tiến hành rất chậm chạm. Nhiều nước cũng như vậy.

Brazil bắt đầu tiêm chủng vaccine COVID-19 cho các nhóm ưu tiên như nhân viên y tế, người già từ cuối tháng 1. Tuy nhiên, Brazil không thể mua đủ vaccine khi các nước giàu đã chiếm gần hết nguồn cung.

Mới trên 5,8 triệu người Brazil (tức 2,6% dân số) được tiêm liều vaccine đầu tiên tính tới 2/3. Mới 1,5 triệu người được tiêm 2 liều.

Thay đổi về hành vi ăn uống trong đại dịch COVID-19 và hệ lụy sức khỏe - ảnh 7

Chương trình tiêm chủng tại Brazil lại chậm chạp. Ảnh: New York Times

Bà Margareth Dalcolmo, chuyên gia hô hấp tại trung tâm nghiên cứu khoa học Fiocruz cho rằng thất bại trong chiến dịch tiêm chủng của Brazil đã dẫn tới khủng hoảng hiện tại. Bà nói: “Chúng ta cần tiêm cho hơn 1 triệu người/ngày”.

Bộ trưởng Y tế Eduardo Pazuello gọi biến thể P.1 là giai đoạn mới của đại dịch và chính phủ đang tăng cường nỗ lực, hy vọng tiêm cho nửa dân số vào tháng 6 và toàn bộ dân vào cuối năm.

Ông Ester Sabino, nhà nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Đại học Sao Paulo, cảnh báo các quốc gia khác cần chú ý: “Bạn có thể tiêm cho toàn bộ dân và kiểm soát vấn đề chỉ trong thời gian ngắn, cho tới khi có biến thể mới xuất hiện ở đâu đó trên thế giới. Một ngày nào đó biến thể này sẽ xuất hiện ở nước bạn”.

Brazil ghi nhận trên 11 triệu ca mắc và 265.500 ca tử vong tính tới 8/3.

Mối nguy hiểm của các biến thể mới khiến các nhà khoa học toàn thế giới lo lắng. Bà Rochelle Walensky, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, kêu gọi người dân Mỹ không mất cảnh giác: “Với số ca mắc các biến thể lây lan, chúng ta có nguy cơ hoàn toàn mất những thành quả mà chúng ta đã đạt được”.

Huế chống COVID-19 ‘quá dữ’, khách tới vùng hết dịch vẫn bị kiểm tra Nhiều người, đặc biệt là những người đến từ Hà Nội, TP.HCM… cho biết họ gặp khó khăn, bỏ lỡ công việc do tình hình kiểm soát dịch COVID-19 ở Thừa Thiên Huế vẫn rất gắt gao. Lực lượng phòng dịch lấy mẫu xét nghiệm PCR COVID-19 cho…

Chia sẻ

Bài viết liên quan